Zimbra Drive, Zimbra Collaboration ortamını ownCloud veya Nextcloud gibi kurumsal WebDAV bulut depolama platformlarıyla entegre eden güçlü bir sunucu uzantısıdır. Bu bileşen sayesinde Zimbra kullanıcıları web istemcisinden ayrılmadan bulut dosyalarına erişebilir, dosya paylaşımı yapabilir ve masaüstü/mobil istemcilerin sunduğu tüm senkronizasyon yeteneklerinden şeffaf biçimde yararlanabilirler.
Minimum kurulum mimarisinde: Bir adet aktif Zimbra Collaboration sunucusu ve bu sunucudan bağımsız çalışan ayrı bir ownCloud / Nextcloud sunucusu bulunmalıdır.
Zimbra Drive Mimarisi Nasıl Çalışır?
Zimbra Drive, kullanıcının arka plandaki karmaşıklığı hissetmeyeceği biçimde birbiriyle uyum içinde çalışan üç ana bileşenden meydana gelir:
- Zimbra Drive Zimlet: Kullanıcıların web istemcisinin üst gezinti çubuğunda gördüğü arayüz bileşenidir. Klasör yönetimi, dosya yükleme ve paylaşım ikonlarını sunar; JavaScript aracılığıyla sunucu eklentisine istek gönderir (Zimbra Collaboration 8.7.6 ve üzeri sürümlerde geçerlidir).
- Zimbra Drive Eklentisi (Extension): Zimbra ile ownCloud/Nextcloud API’si arasında köprü vazifesi gören sunucu bileşenidir. Kullanıcı işlemlerini arka planda API çağrılarına dönüştürerek çift yönlü senkronizasyonu sağlar.
- ownCloud / Nextcloud için Zimbra Drive Uygulaması: Bulut depolama sunucusunda çalışan bu uygulama, Zimbra LDAP üzerinden kimlik doğrulamasını gerçekleştirir ve Zimbra’da oturum açan kullanıcıların bulut sisteminde otomatik olarak tanımlanmasını (auto-provisioning) sağlar.
Sunucu Yerleşim Modelleri ve Topoloji
Zimbra ve bulut depolama altyapısı genelde iki farklı senaryoda konuşlandırılır:
1. Hibrit Bulut Senaryosu: Zimbra Collaboration sunucusunun yerel veri merkezinde, ownCloud/Nextcloud sunucusunun ise harici bir bulut sağlayıcıda (AWS, DigitalOcean vb.) konumlandığı mimaridir.
2. Yerel Veri Merkezi Senaryosu: Hem Zimbra sunucusunun hem de bulut depolama sunucusunun aynı yerel ağda (LAN) yer aldığı dağıtımdır.
Kurulum Önkoşulları
Kuruluma başlamadan önce aşağıdaki gereksinimlerin sağlandığından emin olunmalıdır:
- Aktif ve kararlı çalışan bir Zimbra Collaboration 8.7.6 veya üzeri sürüm.
- ownCloud veya Nextcloud için tahsis edilmiş bağımsız bir sunucu. (Zimbra Collaboration ile bulut depolama yazılımları aynı işletim sistemine kurulamaz).
- Ağ altyapısı, DNS kayıtları ve güvenlik duvarı (Firewall) kuralları üzerinde tam kontrol.
- Sunucular arasında 443 (HTTPS) portu üzerinden güvenli iletişimin açık olması.
- Geçerli ve güvenilir bir SSL sertifikası (Let’s Encrypt veya ticari sertifika).
- Her iki sunucuda da root / yetkili yönetici erişim hakları.
- Zimbra-Proxy servisinin Zimbra üzerinde kurulu ve aktif olarak çalışıyor olması şarttır.
SSL Sertifikası ve Sistem Kaynak Gereksinimleri
Zimbra Drive kendinden imzalı (self-signed) sertifikaları desteklese de, veri güvenliği ve tarayıcı uyarılarını engellemek adına tüm sunucularda geçerli SSL sertifikası kullanılması önemle tavsiye edilir. Ücretsiz sertifika için Let’s Encrypt rehberini ya da güvenilir ticari sertifika sağlayıcılarını değerlendirebilirsiniz.
Nextcloud sunucusunun donanım gereksinimleri ve kapasite planlaması için NextCloud Yükleme Tavsiyeleri dokümantasyonunu inceleyebilirsiniz.
Zimbra Sunucusunda Drive Eklentisinin Kurulumu
Zimbra Collaboration kurulumu veya güncellemesi esnasında paket seçim listesinde zimbra-drive paketinin seçilmesi gerekir:
Select the packages to install Install zimbra-ldap [Y] Install zimbra-logger [Y] Install zimbra-mta [Y] Install zimbra-dnscache [Y] n Install zimbra-snmp [Y] Install zimbra-store [Y] Install zimbra-apache [Y] Install zimbra-spell [Y] Install zimbra-memcached [Y] Install zimbra-proxy [Y] Install zimbra-chat [Y] Install zimbra-drive [Y]
Yükleyici paketleri sisteme indirip yapılandırırken ilerleme adımlarını ekranda gösterecektir:
Installing: zimbra-core zimbra-ldap zimbra-logger zimbra-mta zimbra-snmp zimbra-store zimbra-apache zimbra-spell zimbra-memcached zimbra-proxy zimbra-chat zimbra-drive The system will be modified. Continue? [N] y Beginning Installation – see /tmp/install.log for details… zimbra-chat will be downloaded and installed. zimbra-drive will be downloaded and installed. Installing extra packages (2): zimbra-chat zimbra-drive …done
Kurulumun son aşamasında gerekli Zimlet paketleri de otomatik olarak sisteme eklenecektir:
Installing common zimlets… com_zimbra_cert_manager…done. com_zimbra_adminversioncheck…done. com_zimbra_tooltip…done. com_zimbra_attachmail…done. com_zextras_chat_open…done. com_zimbra_phone…done. com_zimbra_webex…done. com_zimbra_viewmail…done. com_zimbra_attachcontacts…done. com_zimbra_clientuploader…done. com_zimbra_bulkprovision…done. com_zimbra_url…done. com_zimbra_email…done. com_zimbra_date…done. com_zimbra_mailarchive…done. com_zimbra_srchhighlighter…done. com_zextras_drive_open…done. com_zimbra_proxy_config…done. com_zimbra_ymemoticons…done.
Zimbra Drive Eklentisinin Yapılandırılması
ZCS 8.7.7 ve Üzeri Sürümler İçin:
ZCS 8.7.7 ve daha yeni sürümlerde bulut depolama URL adresini LDAP alan adı niteliğine tanımlamak için zimbra kullanıcısıyla şu komutu çalıştırmanız yeterlidir:
zmprov md alanadiniz.com zimbraDriveOwnCloudURL 'https://nextcloud.alanadiniz.com/index.php' zmcontrol restart
Yalnızca ZCS 8.7.6 Sürümü İçin:
ZCS 8.7.6 sürümünde alan adı eşleşmesini manuel olarak yapılandırmak için ilgili konfigürasyon dosyasını düzenleyin:
vi /opt/zimbra/lib/ext/zimbradrive/zimbradrive-extension.conf
Bu dosyanın içerisine kullanıcıların otomatik olarak açılacağı alan adını ve URL bilgisini JSON formatında ekleyin:
{
"domains": {
"alanadiniz.com": "https://nextcloud.alanadiniz.com/index.php"
}
}
Zimbra Drive Uygulamasının ownCloud / Nextcloud Sunucusuna Yüklenmesi
Bulut depolama sunucunuza uygun Zimbra Drive uygulamasını resmi marketlerden temin ediniz:
- ownCloud için gerekli resmi indirme bağlantısı
- Nextcloud için gerekli resmi indirme bağlantısı
Paketi indirdikten sonra sunucuda şu adımları izleyin:
cd /tmp wget <UYGULAMA_PAKETI_URL> tar xzvf zimbradrive*
Arşivden çıkan klasörü web sunucusu dizinine taşıyın:
ownCloud İçin:
mv zimbradrive /var/www/owncloud/apps/
Nextcloud İçin:
mv zimbradrive /var/www/nextcloud/apps/
Zimbra Drive Uygulamasını Yönetim Panelinden Yapılandırma
Uygulama dosyaları taşındıktan sonra ownCloud veya Nextcloud yönetim paneline yönetici (admin) hesabıyla giriş yapın.
Uygulamalar (Apps) menüsüne giderek devre dışı uygulamalar altında listelenen Zimbra Drive uygulamasını etkinleştirin.
Ardından sağ üst köşedeki menüden Yönetim (Admin) bölümüne geçerek Zimbra Drive ayar alanına ulaşın. Bu bölümde aşağıdaki yapılandırmaları eksiksiz biçimde tanımlayın:
Zimbra kimlik doğrulamasını sunucu ucunu etkinleştirin: Kullanıcıların kimliklerini Zimbra LDAP üzerinden doğrulamak için bu seçeneği işaretleyin.
Zimbra kullanıcılarına giriş için izin verin: Zimbra hesaplarının bulut depolama sistemine erişebilmesini sağlar.
Zimbra sunucu: Önünde http veya https olmadan Zimbra sunucunuzun tam etki alanı adını (FQDN) girin (örn: posta.alanadiniz.com).
Zimbra Port: SSL/HTTPS bağlantıları için varsayılan olarak 443 girilmelidir.
SSL kullanmak: Güvenli HTTPS protokolü üzerinden iletişim için mutlaka işaretlenmelidir.
Sertifika doğrulamasını etkinleştir: Kendinden imzalı (self-signed) bir SSL sertifikası kullanıyorsanız bu seçeneği durumunuza göre yapılandırın; ticari sertifikalarda işaretli kalmalıdır.
Alan adı ön tanımlı kimlik tanımlama anahtarı: İsteğe bağlı olarak bulut sisteminden Zimbra’ya özel oturum geçişleri için kullanılır.
Ayarları tamamladıktan sonra Test butonuna basarak bağlantının başarıyla kurulduğunu doğrulayın.
Web İstemcisinde Zimbra Drive Deneyimi
Tüm adımlar başarıyla tamamlandıktan sonra Zimbra Web İstemcisi’nde oturum açtığınızda üst menüde yeni “Drive” sekmesinin yer aldığını göreceksiniz. Bu sekmeye tıkladığınızda kurumsal bulut alanınız açılır.
Zimbra Drive arayüzü üzerinden şu operasyonları doğrudan gerçekleştirebilirsiniz:
- Bulut alanına yeni dosya ve belgeler yükleme
- Depolanan dosyaları bilgisayara indirme
- Yeni klasör ve metin dokümanları oluşturma
- Dosya ve klasörleri silme, taşıma veya yeniden adlandırma
- LDAP kimlik doğrulamasının sağladığı otomatik yetkilendirme ile bulut sunucusuyla kusursuz senkronizasyon
Doğrudan ownCloud veya Nextcloud sunucusuna ya da bunların masaüstü/mobil istemcilerine girdiğinizde aynı dosya ve klasörleri görürsünüz. Bu sayede kullanıcılar nerede olurlarsa olsunlar kurumsal dosyalarına hem web istemcisinden hem de mobil aygıtlarından kesintisiz erişebilirler.
Zimbra Drive entegrasyonu, mimari planlama ve kurumsal destek hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi için bilgi@zimbradestek.com adresi üzerinden Zimbra Destek ekibimize başvurabilirsiniz.
Zimbra Drive: Kurumsal Kontrol Listesi ve Öneriler
Üretim ortamında Zimbra Drive adımlarını uygulamadan önce sistem yöneticilerinin aşağıdaki temel kontrolleri tamamlaması, olası servis kesintilerinin ve veri tutarsızlıklarının önüne geçer:
- Yedekleme ve Anlık Görüntü: Yapılandırma değişikliği öncesinde Zimbra sunucusunun tam yedeğini veya sanal makine snapshot’ını alın.
- Log ve Servis İzleme: Değişiklik sonrasında
zmcontrol statusve/opt/zimbra/log/mailbox.logkayıtlarını kontrol ederek tüm servislerin sağlıklı çalıştığını doğrulayın. - Güvenlik ve Erişim Politikası: Zimbra Drive sürecinde kullanılan portların, SSL/TLS sertifikalarının ve kimlik doğrulama kurallarının güncel güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğundan emin olun.
Konuyla bağlantılı diğer teknik makalemiz olan Zimbra Collaboration 8.8 Beta Yayınlandı: Yenilikler ve Test Süreci ile Zimbra Collaboration 8.7.11 Bakım Güncellemesi Yayınlandı rehberlerimizi de inceleyebilirsiniz. Resmi ürün dokümantasyonu ve kurumsal çözümler için Zimbra Destek portalından yararlanabilirsiniz.