Zimbra Collaboration Suite (ZCS), kurumsal e-posta yönetiminde yaygın olarak kullanılan bir e-posta ve iş birliği platformudur. Zimbra sunucularında kullanıcıların e-postalarını yedeklemek, farklı bir sunucuya taşımak veya mevcut posta kutularını geri yüklemek için çeşitli yöntemler bulunmaktadır.
Bu yöntemlerden biri, Zimbra’nın kendi komut satırı aracı olan zmmailbox üzerinden posta kutusu içeriklerini TGZ formatında dışa ve içe aktarmaktır.
Bu rehberde, Zimbra 8.8.15 ve Zimbra 10.x sürümlerinde kullanılabilen TGZ yöntemini, adım adım uygulamalı olarak ele alacağız.
1. Zimbra TGZ Yedekleme Yöntemi Nedir?
Zimbra, posta kutusu verilerinin dışa aktarılması ve geri yüklenmesi için REST API altyapısını destekler.
Bu altyapı sayesinde kullanıcıların posta kutularındaki e-postalar ve desteklenen diğer öğeler, sıkıştırılmış bir TGZ arşivi olarak dışa aktarılabilir.
TGZ yöntemi özellikle şu işlemler için tercih edilebilir:
- Zimbra sunucuları arasında e-posta taşıma
- Kullanıcı bazlı posta kutusu yedekleme
- Sunucu değişikliği ve sistem geçişleri
- Yanlışlıkla silinen e-postaların mevcut bir yedekten geri yüklenmesi
- Eski Zimbra sunucularından yeni sürümlere veri aktarımı
Bu işlem için ayrıca ücretli bir yedekleme yazılımı kullanılması gerekmez.
Önemli: TGZ yöntemi, Zimbra sunucusunun tamamını kapsayan bir felaket kurtarma yedeğinin yerine geçmez. LDAP yapılandırmaları, hesap parolaları ve sunucu ayarları ayrıca korunmalıdır.
2. Zimbra Sürümünü Kontrol Etme
Yedekleme işleminden önce sunucuda kullanılan Zimbra sürümünü öğrenmek faydalı olacaktır.
SSH üzerinden sunucuya root kullanıcısıyla bağlanın ve aşağıdaki komutu çalıştırın:
su - zimbra -c 'zmcontrol -v'
Bu komut, sunucunuzda yüklü olan Zimbra sürümünü görüntüleyecektir.
zmmailbox aracındaki getRestURL ve postRestURL komutları, Zimbra’nın eski ve yeni sürümlerinde kullanılan yöntemlerdir.
Bununla birlikte, sürüm ve kurulum farklılıklarından dolayı özellikle üretim ortamlarında işlem öncesinde küçük bir test hesabıyla doğrulama yapılması önerilir.
3. Zimbra Kullanıcı E-Postalarını TGZ Formatında Yedekleme
İlk olarak yedekleme dosyalarının saklanacağı dizini oluşturalım.
Root kullanıcısıyla:
mkdir -p /opt/zimbra/backup
chown zimbra:zimbra /opt/zimbra/backup
chmod 750 /opt/zimbra/backup
Ardından Zimbra kullanıcısına geçiş yapalım:
su - zimbra
Örnek olarak user@domain.com hesabının posta kutusunu yedeklemek için aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz:
zmmailbox -z -m user@domain.com -t 0 \
getRestURL "//?fmt=tgz&query=is:anywhere" \
> /opt/zimbra/backup/user@domain.com.tgz
Komut Parametreleri
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
zmmailbox |
Zimbra posta kutusu yönetim aracı |
-z |
Zimbra yönetici kimlik doğrulamasını kullanır |
-m |
İşlem yapılacak posta kutusunu belirtir |
-t 0 |
İstemci zaman aşımı sınırını devre dışı bırakır |
getRestURL |
REST API üzerinden veri dışa aktarır |
fmt=tgz |
Verileri TGZ formatında dışa aktarır |
query=is:anywhere |
Çöp Kutusu ve Spam dâhil arama kapsamını genişletir |
Neden query=is:anywhere kullanıyoruz?
Zimbra’nın standart dışa aktarma davranışı, kullanıcı tercihleri doğrultusunda Spam ve Çöp Kutusu klasörlerini kapsam dışında bırakabilir.
query=is:anywhere parametresi kullanıldığında bu klasörlerdeki öğelerin de dışa aktarma kapsamına alınması amaçlanır.
Böylece daha kapsamlı bir posta kutusu yedeği oluşturulabilir.
4. Oluşturulan Yedek Dosyasını Kontrol Etme
Yedekleme tamamlandıktan sonra oluşturulan dosyanın boyutunu kontrol edebilirsiniz.
ls -lh /opt/zimbra/backup/user@domain.com.tgz
Arşivin okunabilirliğini kontrol etmek için:
tar -tzf /opt/zimbra/backup/user@domain.com.tgz > /dev/null
Komut başarılı şekilde tamamlanıyorsa arşivin TAR/GZIP yapısı okunabilmektedir.
Ancak bu kontrol, posta kutusundaki bütün verilerin eksiksiz yedeklendiğini tek başına garanti etmez.
Ek olarak dosyanın SHA-256 özetini oluşturabilirsiniz:
sha256sum /opt/zimbra/backup/user@domain.com.tgz
Dosya başka bir sunucuya aktarıldığında aynı komutla özet değerini karşılaştırarak aktarım sırasında değişiklik olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
5. Zimbra Yedeğini Başka Bir Sunucuya Aktarma
Yedeklenen posta kutusunu farklı bir Zimbra sunucusuna taşımak için SCP kullanılabilir.
Kaynak sunucuda root kullanıcısıyla:
scp /opt/zimbra/backup/user@domain.com.tgz \
root@YENI_SUNUCU_IP:/tmp/
Buradaki YENI_SUNUCU_IP ifadesini hedef sunucunun IP adresiyle değiştirmelisiniz.
Aktarım tamamlandıktan sonra yeni sunucuda dosyanın bulunduğunu doğrulayabilirsiniz:
ls -lh /tmp/user@domain.com.tgz
6. Yeni Zimbra Sunucusunda Posta Kutusunu Geri Yükleme
İçe aktarma işleminden önce hedef Zimbra sunucusunda ilgili alan adının ve kullanıcı hesabının oluşturulmuş olması gerekir.
Hesabın mevcut olup olmadığını kontrol etmek için:
su - zimbra -c 'zmprov ga user@domain.com'
Hesap mevcutsa posta kutusu bilgileri görüntülenecektir.
Ardından yedek dosyasının Zimbra kullanıcısı tarafından okunabildiğinden emin olun.
Root kullanıcısıyla:
chown zimbra:zimbra /tmp/user@domain.com.tgz
chmod 600 /tmp/user@domain.com.tgz
Zimbra kullanıcısına geçiş yapın:
su - zimbra
Geri yükleme komutunu çalıştırın:
zmmailbox -z -m user@domain.com -t 0 \
postRestURL "//?fmt=tgz&resolve=skip" \
/tmp/user@domain.com.tgz
Bu komut, TGZ arşivindeki desteklenen öğeleri hedef posta kutusuna içe aktarır.
resolve=skip parametresi, mevcut öğelerle oluşabilecek çakışmalarda ilgili eski öğelerin değiştirilmeden atlanmasını sağlar.
Öneri: Hedef posta kutusunda mevcut e-postalar bulunuyorsa doğrudan silme veya değiştirme işlemi yapabilecek parametreleri kullanmayın.
7. Zimbra resolve Parametreleri Ne İşe Yarar?
Zimbra TGZ içe aktarma işlemlerinde resolve parametresi, mevcut öğeler ile içe aktarılan öğeler arasındaki çakışmaların nasıl yönetileceğini belirler.
| Parametre | İşlevi |
|---|---|
skip |
Çakışan mevcut öğeleri koruyarak içe aktarmada atlar |
modify |
Mevcut öğeleri değiştirir |
replace |
Çakışan öğeleri silerek yeniden ekler |
reset |
Hedef klasörün veya kök dizinde tüm posta kutusunun mevcut içeriğini silebilir |
Hangi Parametre Tercih Edilmeli?
Mevcut e-postaların korunması gereken işlemlerde:
resolve=skip
kullanılması daha güvenli bir başlangıç yaklaşımıdır.
Yeni ve boş bir posta kutusuna aktarım gerçekleştiriliyorsa diğer parametreler de değerlendirilebilir.
Ancak özellikle reset parametresi, hedef posta kutusunda veri kaybına neden olabileceği için üretim ortamlarında dikkatle kullanılmalıdır.
8. Yalnızca Gelen Kutusunu Yedekleme
Bütün posta kutusunu yedeklemek yerine yalnızca Gelen Kutusu içerisindeki e-postaları dışa aktarmak da mümkündür.
zmmailbox -z -m user@domain.com -t 0 \
getRestURL "//?fmt=tgz&query=in:inbox" \
> /opt/zimbra/backup/inbox.tgz
Bu komut Gelen Kutusu içerisindeki eşleşen e-postaları dışa aktarır.
Gelen Kutusu alt klasörlerinin de dâhil edilmesi için under:inbox sorgusu kullanılabilir.
zmmailbox -z -m user@domain.com -t 0 \
getRestURL "//?fmt=tgz&query=under:inbox" \
> /opt/zimbra/backup/inbox-all.tgz
9. Zimbra TGZ Yedeklemesi Hangi Verileri Kapsar?
TGZ dışa aktarma yöntemi, posta kutusu içerisindeki çeşitli veri türlerini destekler.
| Veri Türü | Durum |
|---|---|
| Gelen e-postalar | Desteklenir |
| Gönderilen e-postalar | Desteklenir |
| E-posta ekleri | Desteklenir |
| Özel e-posta klasörleri | Desteklenir |
| Taslaklar | Desteklenir |
| Takvim öğeleri | Desteklenir |
| Kişiler | Desteklenir |
| Görevler | Desteklenir |
| Evrak çantası öğeleri | Desteklenir |
| Hesap şifreleri | Kapsam dışı |
| LDAP yapılandırmaları | Kapsam dışı |
| Dağıtım listeleri | Kapsam dışı |
| Sunucu yapılandırmaları | Kapsam dışı |
| E-posta yönlendirme ayarları | Kapsam dışı |
Aktarılabilen veri türleri ve bunların ne ölçüde korunduğu kullanılan Zimbra sürümüne bağlı olarak değişebilir.
Özellikle takvimler, kişiler, paylaşımlar ve kullanıcıya özel ayarlar için aktarım sonrasında kontrol yapılması önerilir.
10. Büyük Posta Kutularında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yüksek boyutlu posta kutularında TGZ dışa aktarma veya içe aktarma işlemleri sırasında zaman aşımı, bağlantı kopması ya da arşiv hataları meydana gelebilir.
Bu tür işlemlerde aşağıdaki önlemler faydalıdır:
Zaman aşımı sınırını kaldırın.
Komutlarda -t 0 parametresini kullanın.
Yeterli disk alanı ayırın.
Yedekleme işleminden önce sunucunun boş disk kapasitesini kontrol edin:
df -h
Arşiv bütünlüğünü doğrulayın.
Oluşturulan TGZ dosyalarının açılabildiğini kontrol edin ve mümkünse kaynak posta kutusuyla içerik karşılaştırması yapın.
Büyük posta kutularını bölerek aktarın.
Tek parça aktarım başarısız oluyorsa klasör veya tarih bazlı dışa aktarma yöntemlerini değerlendirin.
Üretim ortamında test gerçekleştirin.
Özellikle sürümler arası geçişlerde önce bir test hesabına aktarım yaparak klasörlerin, mesajların ve diğer öğelerin doğru aktarıldığını doğrulayın.
11. TGZ Yöntemi ile IMAPSync Arasındaki Farklar
Zimbra sunucuları arasında veri taşımak için sık kullanılan yöntemlerden bir diğeri IMAPSync yazılımıdır.
Her iki yaklaşımın farklı avantajları bulunmaktadır.
| Özellik | Zimbra TGZ | IMAPSync |
|---|---|---|
| Zimbra’ya özel yöntem | Evet | Hayır |
| E-posta taşıma | Evet | Evet |
| Klasör taşıma | Evet | Evet |
| E-posta eklerini taşıma | Evet | Evet |
| Takvim taşıma | Desteklenir | Hayır |
| Kişileri taşıma | Desteklenir | Hayır |
| Tekrar çalıştırılabilen senkronizasyon | Sınırlı | Evet |
| Farklı e-posta sunucuları arasında kullanım | Sınırlı | Evet |
| Ayrı yazılım gereksinimi | Yok | Var |
IMAPSync, özellikle farklı e-posta platformları arasındaki geçişlerde ve tekrar eden senkronizasyon işlemlerinde avantaj sağlayabilir.
Zimbra TGZ yöntemi ise Zimbra posta kutularının desteklenen içeriklerini kendi altyapısı üzerinden dışa ve içe aktarmak için kullanılabilir.
Sonuç
Zimbra’nın zmmailbox aracıyla gerçekleştirilen TGZ dışa ve içe aktarma işlemleri, kullanıcı bazlı e-posta yedekleme ve sunucular arası veri taşıma süreçlerinde kullanılabilecek pratik bir yöntemdir.
Özellikle Zimbra 8.8.15 gibi eski sistemlerden Zimbra 10.x altyapılarına geçiş planlayan sistem yöneticileri için değerlendirilmesi gereken seçeneklerden biridir.
Ancak başarılı bir geçiş yalnızca TGZ dosyasının oluşturulmasıyla tamamlanmaz.
Aktarım sonrası posta kutularının doğrulanması, kullanıcı hesaplarının kontrol edilmesi ve eksik yapılandırmaların tamamlanması, güvenilir bir taşıma sürecinin temel adımlarıdır.
Veri kaybını önlemek için kaynak sunucudaki bilgiler, hedef sistem doğrulanmadan silinmemelidir.